CÁC DẠNG THƠ TỔNG HỢP

Thảo luận trong 'Thông tin' bắt đầu bởi Admin, 13/4/15.

  1. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 1 : THƠ 4 CHỮ (vần tiếp)

    * Bảng Luật :

    x t x B
    x b x T (vần với câu dưới)
    x b x T (vần với câu trên)
    x t x B (vần với câu dưới)
    x t x B (vần với câu trên)
    x b x T (vần với câu dưới)
    x b x T (vần với câu trên)
    x t x B

    Nếu chữ cuối của câu đầu tiên là trắc thì chữ cuối của câu thứ 2 là bằng (trong bảng luật sẽ đảo vị trí B-T với nhau), các cặp vần bằng trắc cứ xen kẽ nối tiếp như vậy cho đến khi kết thúc bài thơ.

    * Ghi chú :

    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Thông thường trong một câu nếu chữ thứ 2 là bằng thì chữ thứ 4 là trắc, và ngược lại. Nhưng cũng có thể không cần phải đúng như vậy, miễn sao khi đọc được trôi chảy.

    Ví dụ:

    Hè về gió lộng
    Ve khóc điệu sầu
    Bạn cũ nơi đâu
    Nụ cười ai giấu

    Dòng đời phai dấu
    Đôi bóng tìm nhau
    Lưu bút nhạt màu
    Buồn vương kỷ niệm.
     
  2. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 2 : THƠ 4 CHỮ (vần ôm)

    * Bảng Luật 1 :

    x t x B (vần với câu 4)
    x b x T (vần với câu 3)
    x b x T (vần với câu 2)
    x t x B (vần với câu 1)

    * Bảng Luật 2 :

    x b x T (vần với câu 4)
    x t x B (vần với câu 3)
    x t x B (vần với câu 2)
    x b x T (vần với câu 1)

    * Ghi chú :

    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Thông thường trong một câu nếu chữ thứ 2 là bằng thì chữ thứ 4 là trắc, và ngược lại.

    Ví dụ:

    Sương khói la đà
    Dùng dằng quan họ
    Trầu vôi quyện đỏ
    Mong thắm tình ta

    Ơi khúc tình ca
    Lòng anh nhớ mãi
    Hôm nay tìm lại
    Chim sáo bay xa.
     
  3. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 3 : THƠ 4 CHỮ (vần 3 tiếng)

    * Bảng Luật Vần Bằng :

    x t x B (vần)
    x t x B (vần)
    x b x T
    x t x B (vần)

    * Ghi chú :

    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Chữ cuối của các câu 1, 2 và 4 vần với nhau.

    Nếu gieo vần trắc thì trong bảng luật lẽ đảo vị trí B-T cho nhau. Tuy nhiên, hiếm khi có người dùng vần trắc vì đọc nghe hơi ngang, nên ở đây chúng ta không bàn đến.

    Thông thường trong một câu nếu chữ thứ 2 là bằng thì chữ thứ 4 là trắc, và ngược lại.

    VÍ DỤ:

    Xuân vẫn lả lơi
    Hoa lá ngập ngời
    Em chưa về tới
    Ta sầu chơi vơi

    Em xưa biền biệt
    Xuân cũng im lời
    Ta còn tha thiết
    Chờ em em ơi.
     
  4. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 4 : THƠ 4 CHỮ (vần chéo)

    Gieo vần chéo có 2 loại : tạm gọi là “một vần chéo” và “hai vần chéo”.

    * Bảng Luật 1 : Một vần chéo

    x b x T
    x t x B (vần với câu 4)
    x b x T
    x t x B (vần với câu 2)

    Hoặc :

    x t x B
    x b x T (vần với câu 4)
    x t x B
    x b x T (vần với câu 2)

    * Bảng Luật 2 :
    Hai vần chéo

    x b x T (vần với câu 3)
    x t x B (vần với câu 4)
    x b x T (vần với câu 1)
    x t x B (vần với câu 2)

    Hoặc :

    x t x B (vần với câu 3)
    x b x T (vần với câu 4)
    x t x B (vần với câu 1)
    x b x T (vần với câu 2)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Thông thường trong một câu nếu chữ thứ 2 là bằng thì chữ thứ 4 là trắc, và ngược lại.

    Mắt tình lúng liếng
    Em hẹn tàn đông
    Mùa chim én liệng
    Về nối tơ hồng

    Bao mùa trông ngóng
    Viễn xứ xa vời
    Tâm hồn xao động
    Chờ em em ơi.
     
  5. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 5 : THƠ 5 CHỮ (vần tiếp)

    * Bảng Luật :


    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x t x B
    x x b x T (vần với câu dưới)
    x x b x T (vần với câu trên)
    x x t x B (vần với câu dưới)
    x x t x B (vần với câu trên)
    x x b x T (vần với câu dưới)
    x x b x T (vần với câu trên)
    x x t x B

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x b x T
    x x t x B (vần với câu dưới)
    x x t x B (vần với câu trên)
    x x b x T (vần với câu dưới)
    x x b x T (vần với câu trên)
    x x t x B (vần với câu dưới)
    x x t x B (vần với câu trên)
    x x b x T

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Chữ cuối của câu 1 là bằng thì chữ cuối của câu 2 là trắc và ngược lại. Chữ cuối của câu 3 vần với chữ cuối của câu 2, các cặp bằng trắc cứ xen kẽ nối tiếp như vậy cho đến khi kết thúc bài thơ.

    Thông thường trong một câu thì chữ thứ 3 và chữ thứ 5 khác nhau về bằng trắc.

    VÍ DỤ:

    Em ơi biển chiều nay
    Dâng trào niềm thương nhớ
    Con sóng buồn vụn vỡ
    Trông bóng thuyền xa xăm

    Em ơi biển ngàn năm
    Biêng biếc màu hy vọng
    Chút tình riêng lắng đọng
    Dạt dào khúc yêu đương.
     
  6. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 6 : THƠ 5 CHỮ (vần ôm)
    * Bảng Luật 1:

    x x t x B (vần với câu 4)
    x x b x T (vần với câu 3)
    x x b x T (vần với câu 2)
    x x t x B (vần với câu 1)

    * Bảng Luật 2:

    x x b x T (vần với câu 4)
    x x t x B (vần với câu 3)
    x x t x B (vần với câu 2)
    x x b x T (vần với câu 1)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Một khổ thơ gồm 4 câu, chữ cuối của câu 1 và chữ cuối của câu 4 vần với nhau, chữ cuối của câu 2 và chữ cuối của câu 3 vần với nhau.

    Thông thường trong một câu thì chữ thứ 3 và chữ thứ 5 khác nhau về bằng trắc.

    VÍ DỤ:

    Em ơi biển và sông
    Vẫn một lòng trông đợi
    Bóng thuyền xa vời vợi
    Hoang vu bến chờ mong

    Em ơi em biết không
    Biển nhớ thương nhiều lắm
    Sóng triều lên thăm thẳm
    Hòa sương khói mịt mùng.
     
  7. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 7 : THƠ 5 CHỮ (vần 3 tiếng)

    * Bảng Luật Vần Bằng :

    x x t x B (vần)
    x x t x B (vần)
    x x b x T
    x x t x B (vần)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được
    - Chữ cuối của các câu 1, 2 & 4 vần với nhau.

    Nếu gieo vần trắc thì trong bảng luật chỉ cần đảo các vị trí B-T cho nhau. Tuy nhiên, ở đây chúng ta sẽ không đề cập tới.

    Ngoài chữ thứ 3 và chữ thứ 5 khác nhau về bằng trắc, thông thường trong một câu nếu chữ thứ 2 là bằng thì chữ thứ 4 là trắc, và ngược lại. (Không bắt buộc, miễn mềm mại).

    VÍ DỤ:

    Em ơi hãy bình yên
    Dẫu đời lắm ưu phiền
    Kề vai nhau say đắm
    Như những buổi đầu tiên

    Đời này có bao nhiêu
    Anh ơi chớ lo nhiều
    Mặc giông tràn núi lở
    Thì ta mãi hoài yêu.
     
  8. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 8 : THƠ 5 CHỮ (vần chéo)

    Gieo vần chéo có 2 cách : 1 vần chéo và 2 vần chéo.

    * Bảng Luật 1 : 1 vần chéo

    x x b x T
    x x t x B (vần với câu 4)
    x x b x T
    x x t x B (vần với câu 2)

    Hoặc :

    x x t x B
    x x b x T (vần với câu 4)
    x x t x B
    x x b x T (vần với câu 2)

    * Bảng Luật 2 : 2 vần chéo

    x x b x T (vần với câu 3)
    x x t x B (vần với câu 4)
    x x b x T (vần với câu 1)
    x x t x B (vần với câu 2)

    Hoặc :

    x x t x B (vần với câu 3)
    x x b x T (vần với câu 4)
    x x t x B (vần với câu 1)
    x x b x T (vần với câu 2)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng
    - t : nên là trắc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Ngoài chữ thứ 3 và chữ thứ 5 khác nhau về bằng trắc, thông thường trong một câu nếu chữ thứ 2 là bằng thì chữ thứ 4 là trắc, và ngược lại.

    VÍ DỤ:

    Bờ cát trắng im thinh
    Phơi mình trong sương giá
    Bao kỷ niệm ngày xanh
    Cơn sóng nào bôi xóa

    Mảnh trăng vàng tơi tả
    Khóc trên dòng cô liêu
    Anh nhớ em nhiều quá
    Như bến nhớ thuyền yêu.
     
  9. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 9 : THƠ 5 CHỮ HỖN HỢP (vần bằng)

    Chúng ta đã làm thể thơ 5 chữ vần 3 tiếng và vần chéo, bây giờ thử ghép vào trong cùng một bài xam sao !


    ĐÂY CHÍNH LÀ THƠ NGŨ NGÔN BÁT CÚ ĐƯỜNG LUẬT

    BẢNG LUẬT BẰNG VẦN BẰNG

    B B t T B
    t T t B B
    t T B B T
    B B t T B
    b B B T T
    t T t B B
    t T B B T
    B B t T B

    BẢNG LUẬT TRẮC VẦN BẰNG
    t T t B B
    B B t T B
    b B B T T
    t T t B B
    t T B B T
    B B t T B
    b B B T T
    t T t B B

    P/s:
    - Vị trí t b có thể là trắc hoặc bằng, miễn sao cho êm thuận.
    - Vị trí T (trắc) và B (bằng) là bắt buộc, nếu không sẽ phạm vào lỗi khổ độc, hoặc thất luật.
    - Cặp thực và luận là hai cặp đối.
    - Một bài thơ hay thì ngoài ý thơ, ít nhất cũng cần có các yếu tố : dùng chính luật, chính vận, âm điệu hay và không có điệp từ điệp ngữ (cả 40 chữ không trùng nhau, trừ khi cố ý sử dụng điệp ngữ pháp) !... Muốn âm điệu được hay thì nên phối hợp xen kẽ các thanh "trầm" và "phù" hợp lý để tạo thi nhạc cho bài thơ, trong 1 câu tránh dùng quá 2 chữ có cùng âm hoặc cùng loại thanh (cùng dấu) !...

    VÍ DỤ:

    TÌNH XA

    Bài xướng
    (Sóng Tình)

    Héo hắt mảnh tình son
    Hồn thơ cũng chẳng còn
    Người vui chân góc biển
    Kẻ khóc bạn đầu non
    Bởi nhớ ngày duyên đẹp
    Vì thương thuở mộng tròn
    Mà đau ngàn khúc ruột
    Héo hắt mảnh tình son.

    Bài họa
    (Thiet Duong)

    CAM lòng mãi sắt SON
    Hạ TRẮNG đã không còn
    Sóng đợi CHÀM sông bể
    Mây chờ TÍM núi non
    Tơ HỒNG mong dệt thắm
    Mộng ĐỎ ước xây tròn
    Dẫu BẠC đầu nông nổi
    CAM lòng mãi sắt SON

    TD.ST _ 11/3/2015
     
  10. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 10 : THƠ 6 CHỮ (vần tiếp)

    * Bảng Luật :

    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x x T x B
    x x x B x T (vần với câu dưới)
    x x x B x T (vần với câu trên)
    x x x T x B (vần với câu dưới)
    x x x T x B (vần với câu trên)
    x x x B x T (vần với câu dưới)
    x x x B x T (vần với câu trên)
    x x x T x B

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x x B x T
    x x x T x B (vần với câu dưới)
    x x x T x B (vần với câu trên)
    x x x B x T (vần với câu dưới)
    x x x B x T (vần với câu trên)
    x x x T x B (vần với câu dưới)
    x x x T x B (vần với câu trên)
    x x x B x T

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Chữ cuối của câu 1 là bằng thì chữ cuối của câu 2 là trắc và ngược lại. Chữ cuối của câu 3 vần với chữ cuối của câu 2, các cặp bằng trắc cứ xen kẽ nối tiếp như vậy cho đến khi kết thúc bài thơ.

    VÍ DỤ:

    Em ơi đừng hờn anh nữa
    Bến yêu rộng cửa mong chờ
    Tình mình xa đến bao giờ
    Đời đã đong thừa cay đắng

    Để giận hờn vào quên lãng
    Người từ xa vắng nghe không
    Một cung trời nhớ mênh mông
    Một ánh sao côi lồng sóng
     
  11. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 11 : THƠ 6 CHỮ (vần ôm)

    * Bảng Luật :

    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x x T x B (vần với câu 4)
    x x x B x T (vần với câu 3)
    x x x B x T (vần với câu 2)
    x x x T x B (vần với câu 1)

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x x B x T (vần với câu 4)
    x x x T x B (vần với câu 3)
    x x x T x B (vần với câu 2)
    x x x B x T (vần với câu 1)

    * Ghi chú :

    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    Chữ cuối của câu 1 là bằng thì chữ cuối của câu 2 là trắc và ngược lại. Chữ cưới câu 1 và câu 4 vần nhau. Chữ cuối của câu 3 vần với chữ cuối của câu 2.

    VÍ DỤ:

    Đêm nay muôn ngàn tinh tú
    Cùng về cư trú biển đông
    Lời tình em có nghe không
    Sóng lòng vọng ngân đây đó

    Thuyền tình còn chân mây gió
    Dòng xưa hiu hắt nhớ nhung
    Thu vàng mỏi mắt bên sông
    Trăng xa chờ trông vò võ.
     
  12. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 12 : THƠ 6 CHỮ (vần 3 tiếng)

    * Bảng Luật :

    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x x T x B (vần)
    x x x T x B (vần)
    x x x B x T
    x x x T x B (vần )

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x x B x T (vần)
    x x x B x T (vần)
    x x x T x B
    x x x B x T (vần)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    VÍ DỤ:

    Kìa xuân mơ ước lại về
    Mai đào khoe sắc say mê
    Lại một mùa hoa lỗi hẹn
    Lòng ta trăn trở bộn bề

    Tình đầu gửi bước xuân đi
    Chờ nhau mấy độ xuân thì
    Một buổi hôm nào xuân lỡ
    Ơi người hẹn ước mà chi.
     
  13. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 13 : THƠ 6 CHỮ (vần chéo)

    * Bảng Luật :

    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x x T x B
    x x x B x T (vần với câu 4)
    x x x T x B
    x x x B x T (vần với câu 2)

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x x B x T
    x x x T x B (vần với câu 4)
    x x x B x T
    x x x T x B (vần với câu 2)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    VÍ DỤ:

    Đường mây lối gió mịt mùng
    Chân đi mà lòng loang vữa
    Biển trời sương khói mênh mông
    Cô liêu trong chiều nhung nhớ

    Viễn phương dâng sầu chan chứa
    Chim ngàn ngơ ngác tìm nhau
    Nhấp nhô thuyền tình lữ thứ
    Dòng xuôi nức nở nghẹn ngào.
     
  14. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 14 : THƠ 7 CHỮ (Nghiên cứu sâu hơn ở chuyên đề về thơ Đường luật).

    14.1/ Thơ thất ngôn tứ tuyệt 3 vần, luật bằng

    Bảng luật

    B - B - T - T - T - B - B (vần)
    T - T - B - B - T - T - B (vần)
    T - T - B - B - B - T - T
    B - B - T - T - T - B - B (vần)

    Thí dụ:

    GIÃ BẠN
    Về Lim giã bạn buổi khoan hò
    Tiễn bước anh còn mải đắn đo
    Biệt khúc đưa người xin ở lại
    Rằng thôi đã hẹn phải xuôi đò.

    14.2/ Thơ thất ngôn tứ tuyệt 2 vần, luật bằng, vần bằng.

    Bảng luật

    B - B - T - T - B - B - T
    T - T - B - B - T - T - B (vần)
    T - T - B - B - B - T - T
    B - B - T - T - T - B - B (vần)

    TREO ĐÀN
    Đàn treo một góc lâu rồi nhỉ
    Bụi bám dây chùng lạc ngũ âm
    Nhớ kẻ hay thường ngân giọng hát
    Giờ ôm bóng cột chẳng ai cầm.

    14.3/ Thơ thất ngôn tứ tuyệt 3 vần, luật trắc, vần bằng

    Bảng luật

    T - T - B - B - T - T - B (vần)
    B - B - T - T - T - B - B (vần)
    B - B - T - T - B - B - T
    T - T - B - B - T - T - B (vần)

    Bài mẫu

    XUÂN CHẠM NGÕ
    Rả rích mưa về dịu mái hiên
    Kìa xuân chạm cửa thật ngoan hiền
    Mai đào sắc đậm khoe ngày mới
    Trẻ lớn chung hò khúc cải biên.

    14.4/ Thơ thất ngôn tứ tuyệt 2 vần, luật trắc, vần bằng

    BẢNG LUẬT:

    T - T - B - B - B - T - T
    B - B - T - T - T - B - B (vần)
    B - B - T - T - B - B - T
    T - T - B - B - T - T - B (vần)

    NỐI TƠ HỒNG
    Lại đến quê em mùa hội mở
    Người thương ước gặp nối tơ hồng
    Sông Cầu nước chảy lung linh sáng
    Chẳng biết tình này bậu nhớ không.
     
  15. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 15 : THƠ 8 CHỮ (vần tiếp)

    Thơ 8 chữ là một thể thơ khá tự do, thông thường chỉ cần đúng cước vận mà không phải bị gò bó về luật. Tuy nhiên, ở đây TD muốn đề cập đến dạng thơ 8 chữ theo một khuôn khổ nhất định để chúng ta cùng tập làm cho thành thạohơn !...

    * Bảng Luật :

    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x B x x T x B
    x x T x x B x T (vần với câu dưới)
    x x T x x B x T (vần với câu trên)
    x x B x x T x B (vần với câu dưới)
    .....

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x T x x B x T
    x x B x X T x B (vần với câu dưới)
    x x B x x T x B (vần với câu trên)
    x x T x x B x T (vần với câu dưới)
    .....

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    + Chữ cuối của câu 1 là bằng thì chữ cuối của câu 2 là trắc và ngược lại. Chữ cuối câu 2 vần với chữ cuối câu 3, chữ cuối câu 4 vần với chữ cuối câu 5,... các cặp bằng trắc cứ xen kẽ nối tiếp như vậy cho đến khi kết thúc bài thơ. Chữ cuối của câu lẻ vần với chữ thứ 5 hoặc chữ thứ 6 của câu chẵn liền ngay sau nó.
    + Về ngắt nhịp : Ngắt nhịp ở chữ chứ 3 và chữ thứ 5 (hoặc chữ thứ 6).
    + Về âm điệu : Trong một câu thì chữ thứ 3 nên dùng khác dấu với chữ cuối.

    Thông thường số câu trong một bài thơ 8 chữ là số chẵn, người ta hay làm với số câu chia hết cho 4.

    VÍ DỤ:

    Giữ nhé anh cho hạnh phúc ngọt lành
    Đôi mắt biếc long lanh chờ anh đó
    Nghe rộn rã yến oanh đùa trước ngõ
    Gọi nắng vàng ra phố sưởi mùa yêu

    Nắng tinh khôi trên dáng lụa yêu kiều
    Mầm căng nhựa như biển chiều căng sóng
    Trời xanh quá một màu xanh hy vọng
    Tháng giêng này ươm giấc mộng thiên thu./.
     
  16. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 16 : THƠ 8 CHỮ (vần ôm)

    Bài thơ 8 chữ vần ôm chia thành từng khổ gồm 4 câu.

    * Bảng Luật :


    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x B x x T x B (vần với câu 4)
    x x T x x B x T (vần với câu 3)
    x x T x x B x T (vần với câu 2)
    x x B x x T x B (vần với câu 1)

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x T x x B x T (vần với câu 4)
    x x B x X T x B (vần với câu 3)
    x x B x x T x B (vần với câu 2)
    x x T x x B x T (vần với câu 1)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    + Tương tự như ở bài 13, nếu chữ cuối của câu 1 là bằng thì chữ cuối của câu 2 là trắc và ngược lại. Chữ cuối câu 1 vần với chữ cuối câu 4 và vần với chữ thứ 5 hoặc chữ thứ 6 của câu 2, chữ cuối câu 2 vần với chữ cuối câu 3 và vần với chữ thứ 5 hoặc chữ thứ 6 của câu 4. Các khổ tiếp theo cũng giống như vậy.
    + Về ngắt nhịp : Ngắt nhịp ở chữ chứ 3 và chữ thứ 5 (hoặc chữ thứ 6).
    + Về âm điệu : Trong một câu thì chữ thứ 3 nên dùng khác dấu với chữ cuối.

    VÍ DỤ:

    Dẫu cuộc đời ta chẳng thể gần nhau
    Mà con sóng mãi bạc đầu nhung nhớ
    Từng đêm vắng đếm từng canh trăn trở
    Mảnh trăng tròn hoài miên viễn nơi đâu

    Trái tim này nhỏ bé luống thương đau
    Xin đừng chạm kẻo nhạt nhàu thêm nữa
    Con tim đó biết bao ngày loang vữa
    Sóng trùng khơi nức nở dạo cung sầu.
     
  17. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 17 : THƠ 8 CHỮ (vần chéo)

    Có 2 loại : 1 vần chéo và 2 vần chéo, nhưng ở đây chúng ta chỉ làm với loại 2 vần chéo !...

    * Bảng Luật (2 vần chéo) :

    - Nếu bắt đầu là vần bằng :
    x x B x x T x B (vần với câu 3)
    x x T x x B x T (vần với câu 4)
    x x B x x T x B (vần với câu 1)
    x x T x x B x T (vần với câu 2)

    - Nếu bắt đầu là vần trắc :
    x x T x x B x T (vần với câu 3)
    x x B x X T x B (vần với câu 4)
    x x T x x B x T (vần với câu 1)
    x x B x x T x B (vần với câu 2)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    + Bài thơ 8 chữ 2 vần chéo cũng chia thành từng khổ gồm 4 câu. Chữ cuối câu 1 vần với chữ cuối câu 3 và vần với chữ thứ 5 hoặc chữ thứ 6 của câu 2, chữ cuối câu 2 vần với chữ cuối câu 4, chữ cuối câu 3 vần với chữ thứ 5 hoặc chữ thứ 6 của câu 4. Các khổ tiếp theo cũng giống như vậy.
    + Về ngắt nhịp : Ngắt nhịp ở chữ chứ 3 và chữ thứ 5 (hoặc chữ thứ 6).
    + Về âm điệu : Trong một câu thì chữ thứ 3 nên dùng khác dấu với chữ cuối.

    VÍ DỤ:

    Anh khẽ hát lời yêu thương ngày đó
    Tiếng lòng anh hòa tiếng sóng biển khơi
    Thuyền nghiêng ngả dập dềnh say lối gió
    Em cứ xô theo nhịp sóng chơi vơi

    Em đã đến như hương xuân đằm thắm
    Nắng lả lơi về dạo khúc yêu này
    Bờ bến mộng anh neo thuyền say đắm
    Biển hiền hòa ôm ấm một vòng tay.
     
  18. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 18 : THƠ 8 CHỮ (vần 3 tiếng)

    * Bảng Luật :

    x x B x x T x B (vần)
    x x B x x T x B (vần)
    x x T x x B x T
    x x B x x T x B (vần)

    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - x : bằng hoặc trắc đều được

    + Bài thơ 8 chữ vần 3 tiếng cũng chia thành từng khổ gồm 4 câu. Chữ cuối câu 1 vần với chữ cuối câu 2 và câu 4. Các khổ tiếp theo cũng giống như vậy.
    + Về ngắt nhịp : Ngắt nhịp ở chữ chứ 3 và chữ thứ 5 (hoặc chữ thứ 6).
    + Về âm điệu : Trong một câu thì chữ thứ 3 nên dùng khác dấu với chữ cuối.

    VÍ DỤ:

    Khúc ca mơ say đắm giữa vườn hồng
    Cứ êm đềm ngan ngát hương chờ mong
    Xin em nhé mãi nâng niu hồn mộng
    Của một thời ươm khát vọng mênh mông

    Cao vút lên cho ngọt những cung đàn
    Giữa dòng chiều lơi lả sóng tình lan
    Hồn trinh nữ chứa chan niềm hy vọng
    Cứ lặng thầm trên những ngón tay đan.
     
    Last edited by a moderator: 14/12/15
  19. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 19 : THƠ LỤC BÁT VÀ BIẾN THỂ

    THƠ LỤC BÁT

    * Bảng Luật :

    b B t T b B (vần 1)
    b B t T b B (vần 1) t B (vần 2)
    b B t T b B (vần 2)
    b B t T b B (vần 2) t B (vần 3)


    * Ghi chú :
    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc
    - t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc
    - Chữ cuối của câu Lục (câu có 6 chữ) vần với chữ cuối của câu Bát (câu có 8 chữ) đứng liền trước nó và vần với chữ thứ 6 của câu Bát đứng liền sau nó.


    Lưu ý: Thơ Lục Bát chính thể luôn ngắt nhịp chẵn, nghĩa là ngắt nhịp ở chữ thứ 2-4-6 trong câu.

    Bài thơ Lục Bát bắt đầu bằng câu có 6 chữ (câu Lục), tiếp theo là câu có 8 chữ (câu Bát), và cứ tiếp nối xen kẽ như vậy cho đến hết bài thơ, thông thường kết thúc ở câu Bát.

    Để âm điệu được hay thì ở câu Bát nên sử dụng chữ thứ 6 và chữ thứ 8 khác dấu nhau, nghĩa là : nếu chữ thứ 6 có dấu huyền thì chữ thứ 8 không dấu, và ngược lại !

    Ví dụ :
    Tìm nhau mãi bến yêu này
    Qua cơn giông bão là ngày nắng tươi
    Chờ nhau hoài cố nhân ơi
    Yêu thương ta mãi trọn đời tìm nhau


    THƠ LỤC BÁT BIẾN THỂ

    Lục Bát biến thể là thơ Lục Bát được biến đổi cách gieo vần, cấu trúc bằng trắc và ngắt nhịp trong câu. Dưới đây là một số loại Lục Bát biến thể thường gặp :

    I- Biến thể loại 1 : Biến đổi cấu trúc bằng trắc

    1. Câu Lục giữ nguyên, câu Bát biến đổi chữ thứ 2 thành thanh trắc :

    b B t T b B (vần)
    b T t T b B (vần) t B


    Ví dụ :
    Công cha như núi Thái Sơn
    Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
    (ca dao)


    2. Cả câu Lục và câu Bát đều biến đổi chữ thứ 2 thành thanh trắc :

    b T t T b B (vần)
    b T t T b B (vần) t B


    Ví dụ :
    Có sáo thì sáo nước trong
    Đừng sáo nước đục đau lòng cò con
    (ca dao)


    II- Biến thể loại 2 : Biến đổi cách ngắt nhịp

    - Câu Bát giữ nguyên, câu Lục biến đổi chữ thứ 2 thành trắc và ngắt nhịp ở chữ thứ 3 (Câu lục sẽ là câu có tiểu đối):

    b T t | T b B (vần)
    b B t T b B (vần) t B


    Ví dụ :
    Mờ mịt núi hắt hiu ngàn
    A ha én nhạn tan đàn lao xao


    III- Biến thể loại 3 : Biến đổi cách gieo vần

    * Gieo vần ở chữ thứ 4 - nghĩa là chữ thứ 4 của câu Bát vần với chữ cuối của câu Lục.

    1. Câu Lục giữ nguyên, câu Bát biến đổi cấu trúc bằng trắc :

    b B t T b B (vần)
    t T b B (vần) t T b B


    Ví dụ :
    Con cò lặn lội bờ sông
    Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non
    (ca dao)


    Đêm nằm gối gấm không êm
    Gối lụa không mềm bằng gối tay em
    (ca dao)


    2. Cả câu Lục và câu Bát đều biến đổi cấu trúc bằng trắc :

    b T t T b B (vần)
    t T b B (vần) t T b B


    Ví dụ :
    Cưới vợ thì cưới liền tay
    Chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha
     
    Last edited by a moderator: 14/12/15
  20. Admin

    Admin Administrator Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    12/4/15
    Bài viết:
    41
    Đã được thích:
    18
    Điểm thành tích:
    8
    BÀI 20 : THƠ SONG TỨ LỤC BÁT - SONG THẤT LỤC BÁT - SONG TỨ SONG THẤT

    I. SONG TỨ LỤC BÁT


    Hai câu đầu là bốn chữ, câu thứ ba là sáu chữ và câu cuối là tám chữ theo luật như sau:

    1/ Cách 1:
    x T x B(v)
    x B(v) x T(v*)
    x B x T(v*) x B(v**)
    x B x T x B(v**) T B


    Dù gió dù sương
    Còn vương lối hẹn
    Thì xin giữ vẹn câu thề
    Qua ngày mưa bão thuyền về bến mơ


    Nũng nịu câu thơ
    Đợi chờ em đến
    Tình lên xao xuyến cung đàn
    Nâng niu từng ngón tay đan dịu dàng


    2/ Cách 2:
    x B x T(v)
    x T(v) x B(v*)
    x B x T x B(v*)
    x B x T x B(v*) T B


    Sông chiều sóng vỡ
    Thương nhớ âm thầm
    Thuyền tình hun hút xa xăm
    Nợ duyên duyên nợ trăm năm ngóng chờ


    Hồn thơ chết lặng
    Khi nắng phai mầu
    Dòng hoang điệp điệp mây sầu
    Em còn biền biệt bạc đầu sóng mơ


    Vần điệu trong các thể này có thể thay đổi không nhất thiết phải vào một khuôn khổ nào. Cốt yếu là đọc lên thấy êm tai là được.

    II. THƠ SONG THẤT LỤC BÁT

    Thơ Song Thất Lục Bát là thơ có hai câu 7 chữ (câu Thất 1 và câu Thất 2), tiếp theo là câu 6 chữ (câu Lục) và câu 8 chữ (câu Bát).

    * Bảng Luật :

    x x T* x B x T (vần 1)
    x x B x T (vần 1) x B (vần 2)
    x B x T x B (vần 2)
    x B x T x B (vần 2) x B (vần 3)
    x x T* x B (vần 3) x T
    .....


    Em gom hết mây chiều thêu mộng
    Dệt chân tình trên sóng trên thơ
    Vườn yêu khép nép mong chờ
    Sương rơi bàng bạc thẩn thờ mắt ai


    Ta sẽ hát chung bài tình nhớ
    Để tâm hồn chan chứa niềm yêu
    Con tim thổn thức bao điều
    Mặc cho nhân thế còn nhiều trái ngang


    Bài thơ STLB thường bắt đầu bằng hai câu Thất và kết thúc ở câu Bát. Hai câu Thất luôn ngắt nhịp lẻ (3/4).

    III. THƠ SONG TỨ SONG THẤT

    Thơ Song Tứ Song Thất là thơ có hai câu 4 chữ, tiếp theo là 2 câu 7 chữ.

    * Bảng Luật :

    x T x B(v)
    x B(v) x T(v*)
    x x T* x B x T (v*)
    x x B x T (v*) x B
    .....


    Mê khúc muôn trùng
    Hòa cùng âm sóng
    Dòng ngơ ngác gió mây lồng lộng
    Cánh chim ngàn ruổi bóng xa xôi


    Chiều tím phai phôi
    Dòng côi hoang hoải
    Vu vơ hát câu chờ câu đợi
    Như vô tình ta gọi tên em.


    * Ghi chú :

    - B : phải là bằng
    - T : phải là trắc
    - x : bằng hoặc trắc đều được
    - T* : chữ thứ 3 câu Thất 1 thông thường là thanh trắc nhưng cũng có thể biến đổi thành thanh bằng.


    Hai câu Thất luôn ngắt nhịp lẻ (3/4).
     
    Last edited by a moderator: 14/12/15

Chia sẻ trang này